اخبار

دَهکِ چندم از چوب‌خطِ خاطره

فرید حسینیان تهرانی

پرلود:

کاش پریشاندن                شکلی شبیه موهای تو داشت

تا شاندن را

پژواکِ پری‌وارِ حسرت کند.

کاش عشق را      نشاندن              نشاء کردن                      نشانی گرفتن،

نشانی از چشم‌های نوزادِ تو داشت؛   

رنگ‌به‌رنگ می‌شد با رنگِ روز

                          رنگ فصل

                          رنگ خورشید

                          رنگ شب

                          رنگ لب-‌گزِ لب‌سوزِ لب‌دوز (عقیقِ چای علاقه)

که آدم یادش برود تنها به دنیا آمده   یا         

 از همان آنِ تشرف به کهکشانی که تعریف جاذبه را با تو مقابله می‌کند،

در شُرف قبر

در شُرف غرب                  به غصّه‌های آدمیزاد نزدیک‌تر!

(آستینِ سیب‌اندود را به ترکش بغض بتکاند . . . )

 

در شرق و غربِ تاریخ                    

پیِ چیزی شبیه تو می‌گردم؛

دلم تنگ شده است برایت:

دوست داشتنت چه زیباست

دوست داشته‌شدنت                       زیباتر (عروس رقص‌های تند!)

دوست داشته‌شدنم‌ات                                 زیباتَرک

 

چند دهک           جای تو در زندگی‌ام خالی‌ست                     که پر کنم بازی زیبایت را؟!

زیبایِ بازیِ                      ‌ پیشانی‌نوشت!

 

پیشانی‌بلند!

پیشانی‌نویسِ نخستینِ آزادی تو                    پریشانی شعرهای من بود؛

چهل‌گیس را از طاسی علاقه‌ی تو اسطوره کردم                       در انبوه جنگل خاطره‌های پرپشتی

به خاکستر چهل سالگی‌ام، مشرف.

 

دهه‌ی چهل-

پدرم و پسرم-
که یکی بود و یکی نبود (یا بود؛ در قامتِ گلی، باغبانی، زنبوری . . .):
پر از ب‌ام‌و ی کوپه بود،
و کپه‌ی مرگ              

زیر نبض سیاه‌کل‌،
و چاتانوگا          

زیر لفظ دخترکان می‌نی‌ژوپ‌پوش.
پر از گوگوش؛

                 
اولین گوش‌های بستانکار:

                                    "گوش می‌کنم، نمی‌شنوم . . .[1]"
اولین روزهای مدرن‌؛

بی‌اذن، هَوو‌هــــــــــــــای اذانِ دم‌گرفته‌ی در پیاده‌رو

                                     (بدن‌های ناخواسته‌ی عشاق)

                        برگشت‌خورده بودند           به پنجره‌های دهان‌گشاد
از خیال با هم بودن           

از غربی که از شرق طلوع نکرده بود؛

     از شرم                       حیا کرده بود.

(شرمی که سلام آدمیزاد به غصّه بود.)

 

دهه‌ی چهل،
            چهل سال از اولین سوال ژیانی می‌گذشت-
که روی صحبتش با دریا-

می‌پرسید: "ساحل چرا       مرا سهل می‌گیرد؟!"

دهه چهل         صد سال از فرصت مرگ من را
توی نبودنم در شهر‌نو
                        شعر می‌کرد:
"دندان‌های ریخته‌ی معروفترین نشمه‌ی شهر
توی دهان نجیبه‌های امروز
هیچ شباهتی
                                    با عیش نسل من نداشت؛
نسلی
ناسور از رخوت‌های
پدران دهه‌ی چهل!"

 

دهه‌ی پنجاه همه چیز طعم گیتار و گون می‌داد
با موزیک تندی به ضرب نسیم
                                                            به کجا.
وقتی من جا مانده بودم از آخرین اتوبوسی
که شب را به منزل فردا                  می‌بُرد           -هوس!-
در روشنی ادامه داشت                    سایه‌های آمیخته‌ی ما        -عبث-
روی هم نیم زرع از پارچه‌ی گلبفت بهار را هم
گز نمی‌کردیم              که بریدیم . . .
بی تو از ناکجای امروز می‌ترسیدم که رسید؛
 کجای آن روزهایی؟
 آن روزها کجایی؟
 که آنجا باشم             بی‌درنگ!

 

دهه‌ی شصتاد!

دهه‌ی            شست            نشان می‌داد           به هفتاد؛

به دهان‌دره‌ای             که از کسالت آسمان افتاد                 روی دفتر مشقِ سنگر‌نشان؛

بین دو کوهانِ شک و شکایت

شتری که اشک می‌کاشت        درِ هر خانه‌ای!

(فاصله پدرم از من               با فاصله پسرم از پدرش   برابر شده بود.)

 

دهه‌ی هشتاد؛

دهه‌ی دهان‌کجی روی اریبِ صندلی فرودگاه

به هواپیمایی پشت شیشه‌های دودی بود

برکشیده از قامت رویا
-به مدّ آن خواب عمیقِ بی‌دریا-
مرا بر پله‌برقی ‌برد بالا            -مسخ و مه‌پوش-
تا به جای پروازهای ورودی
به پروازهای خروجی برسم؛
                                      -رسیده‌نرسیده-
باد در موهایم ‌پیچید              نسخه‌ای را
با بوی دود و صدای داد و تاری دید:

"پدید آید از روی کشور دو دد

که هرکس رسد از بدِ دد به بد[2]

یکی از من رفت                           یکی در من مانده بود:


تهران هنوز موطن محتوم من بود
با زبانِ فارسیِ نابلدشده‌ی نونهالم،

                  نابلد‌مانده‌ی هم‌وطنم،

                  نابلدِ راهِ پیرهنم:

                   تپش ناشیانه‌ی قلب      وقتی کسی با لهجه‌‌ای غریب از تو خداحافظی می‌کند     که هنوز نگرفته است              پایش به پله‌ای که باید:

تمام غرب                بوی تو را می‌دهد
         تمام شرق         شاهد شیدایی من است
                  تمام شهر                       تمام نیست؛
                            مرکز                            بریده است!


و هواپیما –دیگر- بلند شده بود            شاید! (من دیگر نبودم.)

با تمام احترامی که برایت قایلم
باید بگویم مرگ
در دستان هرزه‌ی هواپیما
این همه جانور هوازی را
به هیچ می‌گیرد:

چیزهایی مثل شب‌پره، مهتاب، گال و خیال!

 

پس برای مرگ، دو دشمن بتراش:

یکی من،         

یکی مردی که چوب‌خطّ هبوط را روی ساقه‌ی لوبیای سحرآمیز

به خانه‌ی دیو سفید

خط چین می‌گذارد!

 

 

 

دهه‌ی 90؛ دقیقه 90:

دهه‌ی نود (گفت:)

باید این حزن را بر صورت بنشانی
تا تمام صندلی‌ها لهستانی شوند؛
روی هر کدام که بنشینی
صدای ناله‌‌ای می‌شنوی
که در گره‌های چوب گره خورده و
عطر صندل را قدیمی می‌کند .

باید این حزن را روی صندلی می‌نشاندم
                                                                        تا تو بیایی
-مرد دیگری هم شاید توی این اتاق باشد-
                                    و من قدیمی شده باشم .

نمی‌خواستم
پاهای حزن را
                                                لرزان ببینم؛

پس بیخ تا بیخ صندلی چیدیم و بندِ صندل تو را خودم به قوزک غزل‌های نیامده بستم.

کمربندِ صندلی هواپیما را به ربایندگانِ رهبانی (یک فرشته‌ی فراری):

 

(. . . گریه که می‌کند
صورتش شبیه فرشته‌هایی‌ست که راه خواب‌ها را گم کرده‌اند
و اشک‌هایش
شفا می‌دهند
مرده‌ی مرا که زور می‌زند سرپا بماند
تا او را به رویایی رنگی برساند
که دل درد
از همین حدود معده‌ی کودکانه‌ی او
به حوالی دردِ دلی
عروج نکند . . .)

 

حالا خیالم از همه چیز راحت است                جز عمر . . .

 

 

 

دهه‌ی بعد:

دهه‌ی صد      در ازدحام سده‌ها سد می‌شود              جوانی

بین صدای آهنیِ جمع‌کردن صندلی‌ها

که پدرم می‌شود این موها،

دهه‌ی چهل‌اش را        -با صدای جرینگ‌جرینگ انگاره‌های ورشو-

سپید می‌کند.

درست مثل ساحت رویا؛ بی‌ساعت و بی‌ریا:

اگر می‌شد بگویم تو هستی در آن تحدّبِ آتی               -نزدیک‌تر از خاطره به خیال-

            آه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌‌ه             چه خوب می‌شد! (ای تقعّرِ قدیم!)

 

 

حیف که این خطوط متنافر             

از هم متنفر هم نمی‌شوند؛

                                    مسیر گام‌های شتری‌ در شن‌های رونده

که تو دیدی و تو ندیدی                              خالیِ زیر پایِ من

طنین هفت‌کفن پوسیده‌ی رویا، روی برف‌های بی‌آفتاب فردا را دارد           -یخ‌زده و جاودانه-

مثل دانه‌های کاج در جلد میوه‌اش     -مشکوک و معطّر-

آویزِ مشام من؛                 چه در معرض باد   قرار       بگیری، چه در منظرِ یاد!



[1] پاره‌ای از ترانه در امتداد شب؛ ایرج جنتی عطایی

[2] شاهنامه‌ی فردوسی بزرگ؛ پادشاهی لهراسب

۲۲ اسفند ۱۳۹۲ ۰۹:۵۹

اظهار نظر

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500